Message of Hope2015: On Balancing our Lives

(Greetings! The following is an extract of my 15-min. segment on the radio program “Biblical Perspectives,” aired 6:45 to 7 a.m. on DXKO-RPN5 every day, Sun to Mon. It is usually broadcasted in English, but starting this year, I have opted to air in Bisaya-Cebuano language, the lingua-franca of Cagayan de Oro City and of most parts of Northern Mindanao. English translation is available upon request. Thank you for reading, and God bless! – Ptr Nene).

========
Balancing our Life/Sa Pagtimbang-timbang sa atong mga Kinabuhi

Good morning to all my esteemed listeners! Welcome to Biblical Perspectives 2015, a social commentary of today’s burning issues, as viewed from the lens of the bible. This is Nene Rubrico, your host. This program is brought to you by Language Links.org, [the leading resource for educational material in the internet on Philippine languages (such as Cebuano),] and the family of Engr Ildefonso Jarencio Rubrico. The views expressed in this program are solely the commentator’s and do not necessarily reflect those of this station.

The Need to Balance our Life. Magpadayon kita sa serye sa mga mensaheng mohatod kanatog paglaom taliwala sa gakausab nga panahon/Messages of Hope in Changing Times. Ang atong pagahisgotan karon mao ang Pagtimbangtimbang sa Kinabuhi, o, Balancing our Life. Gikan kini sa mga sinulat ni Rev Dr Charles Swindoll sa iyang librong “Come Before Winter and Share My Hope,” diin ang mga mahinungdanong punto atong gibatbat dinhi aron sa dugang kasayoran sa tanan, ug sa paglaom nga kini makatabang nato samtang kita naatbangan sa mga hagit sa atong mga adlaw-adlawng pagkinabuhi. Atong gipun-an ang mga bulawanong hunahuna ni Swindoll sa mga dugang ideya ngadto sa katomanam niing katuyoan.
Two Extreme Tests of a Balanced Life. First, Adversity.  Magpadayon ta… Aduna kunoy duha ka grabeng pagsulay nga maoy makadistorbo sa atong paningkamot sa pagtimbang-timbang sa atong mga kinabuhi – the extreme tests towards achieving a balanced life. Una ang kalisdanan(adversity), ug ang ikaduha, ang pagkahayahay(prosperity). Sukwahi kini nga mga pagsulay (contrasting tests) ug ang matag usa gadalag kaugalingon niyang problema. Unahon nato sa paghisgot ang kalisdanan. Naamgohan kini ni Haring Solomon (nga anak ni David) sa pagsulat niya sa Panultihon 24:10 nga nag-ingon: ‘Kon luya ka panahon sa kalisdanan, luhayon ka gayod.’(GNB). Ang bersyon sa MLB nag-ingon: ‘Kun ikaw kuyapan sa panahon sa kalisdanan, gamay ra ang imong kusog.’ Masayran nato nga ang kalisdanan maoy maayong pagsulay sa atong pagkalig-on, ang atong katakos sa pagsagubang, pagtindog gikan sa pagkatumba, ug sa mauli-an gikan sa katalagman. Sa tinuoray lang, malisod nga pagtulon-an ang kalisdanan…
Next, Prosperity.  Sa pikas bahin mao ang pagkahayahay. Daw makurat handorawon nga ang pagkahayahay usa ka pagsulay sa kinabuhi, apan kon imo bitaw isipon, tinuod kini. Si Thomas Carlyle, ang taga-Scotland nga manunulat og tigsaysay, miuyon sa pag-ingon: ‘Ang kalisdanan bug-at gayod sa usa ka tawo. Apan sa matag usa nga nag-pas-an sa pagkahayahay, adunay usa ka gatos nga nag-antos sa kalisdanan.’ Bulahan gayod kadtong nagpuyo taliwala sa hayahay ug hamogaway, nga magpabiling balanse sa ilang moral, pinansyal ug espiritwal nga kahimtang..samtang siya nagalakaw sa manipis ug hataas nga pise diin iyang gitimbang-timbang ang iyang kaugalingon nga murag tiglatay sa pise sa circus, nga hinay-hinay basin mahulog!
Adversity Easier to Handle. Kinsa kanato ang nakasinatig mas labaw nga pagkakurat: kung kita na-demote sa atong trabaho, o, kung kita na-promote ba kaha? Ambot lang ninyo, pero alang nako, mas makurat ako sa promotion. Ngano man? Tungod kay kung moabot ang kalisdanan, mas simple ang atong reaksyon niini. Kinahanglan lang nato ang mga simpleng stratehiya mga mabiling buhi.. nga makalahutay lang sa sunod adlaw. Apan ang pagkahayahay? Ang atong kinabuhi mahimong komplikado. Nagkadugang ang atong pagkinahanglan sa hinanali, ug lagmit matintal na kita sa mga butang nga dugay na atong gihandom. Ug tingali usa lang sa gatosan ang makabalibad sa titawag natog ‘compromise’ o pag-uyon-uyon aron madali.
   Success not Necessarily Bad. Apan makaingon usab ta nga ang paglampos dili tanan daotan! Pananglitan, sa Salmo 75: 6-7, nag-ingon: ‘Ang hokom dili maggikan sa sidlakan ni maggikan sa kasadpan, ni sa aminahan, ni sa habagatan; kun ang Dios maoy maghukom, iyang silotan ang uban, ang uban iyang pasayloon.’ Ang misulat niani nga si Asaph eksakto. Ang Ginoo maoy ga-demote ug sya pod ang ga-promote, apan siya lamang ang nasayod, ambot ngano. Apan aduna bay mga ejemplo gikan sa Bibliya nga bisan sa ilang kapobrehon, milampos ug nahayahay, apan wala nawag-ig integridad? Naa! Atong usausahon: Una, si Jose, nga gitobos gikan sa halawom nga atabay, gibaligya bilang ulipon ug dayon napreso pa gayod sa sala nga wala niya nahimo; ug dayon nahimong premero-ministro sa Ehipto (Gen 41:42,43). Ika-duha, si Daniel, nga gikuha sa mga panon sa mga peon nga mga salin sa pagkabihag didto sa Babylon, paingon ngadto sa pagkamamumuno sa ikatulong bahin sa gingharian sa haring Persiano (Dan 6:1,2). Ikatulo, si Amos, nga kansang trabaho tigpitas ug igos sa iyang lungsod sa Tekoa – trabaho sa usa ka sa-op niadtong panahona – paingon sa pagka-propeta sa Ginoo didto sa Bethel diin tua didto ang palasyo sa hari sa Israel (Amos 7:14,15). Ikaupat, si Job, nga usa ka ranchero sa Uz samtang ang Dios nagpalampos niya bilang usa dato kaayo sa iyang siyudad (Job 1:1-5). Walay usa kanila nawag-ag integridad pag-abot sa ilang tagsa-tagsang katalagman. Apan ang primerong ejemplo gayod mao si Haring David, diin mabasa nato ang ika-tulong kataposan bersikolo sa Salmo 78, nga nag-ingon: ‘Gipili niya si David nga iyang sulogoon; gikuha niya siya sa pagka-magbalantay sa karnero. Siya gihimo niyang hari sa Israel, ug magbalantay sa katawhan sa Dios. Gibantayan sila ni David sa dakong paghigugma, ug gimandoan niya sila sa paaging maalamon.’(v.70-72). Napili si David sa Ginoo samtang tinedyer pa kini tungod kay nakit-an Niya ang talagsaong kalidad ni David: ang pagkamaubsanon sa usa ka sulogoon, ang kasingkasing sa usa ka magbalantay sa mga karnero, ug sa mga kamot niani nga puno sa kahanas. Ug sa iyang ika-trenta nga adlaw-natawhan, ang pinakamanghorang anak ni Jesse, si David, milingkod na sa katungdanan bilang hari sa ilang nasod. Anaa na kang David ang daghang sapi, pribilehiyo ug gahom. Ug giunsa man niya pagdala nianing halos way-kinutobang pagkahayahay? Basahon usab nato ang pinal nga bersikolo sa Salmo 78 nga nag-ingon: “Gibantayan sila ni David sa dakong paghigugma, ug gimandoan niya sila sa paaging maalamon.” Usa siya sa tawong giingon ni Carlye nga talagsaong tawo sa panon nga usa ka gatos…
We Need to have Integrity. Kita usab, asa man ta? Kun kita ba mohatag sa atong pulong, ato ba kining tumanon? Eksakto gayod? Tungod ba kay ang integridad magpasabot nga kita masaligan sa atong gipanulti? Pag-abot sa mga utang nga kinahanglan bayran, ato ba kining nabuhat? Ang boot nakong ipasabot nga wala nato likayi ang pagbayad sa atong mga obligasyon, kundili ipatuman nato kini sa karon, o, unya na kung makalugar na. Ang integridad sad nagpasabot nga atong gipaningkamotan nga ayohon nato ang atong pinansyal nga kahimtang sa hinay-hinay aron mosalig kanato ang atong mautangan.
A Personal Example. Nianing higayona, akong isaysay ang nahitabo nako niadtong duha na ka adlaw ang milabay. Aduna koy credit card nga beinte ka tuig na nakong gigamit, niadtong nag-eskwela pa sa kolehiyo ang akong tulo ka anak (nga karon gradwano na ug naa nay mga trabaho). Akong gitawagan ang banko nga boot na nakong ipaterminate o undangon ang akong credit card kay zero balance na man ang akong utang nila. Ang bank officer nga akong giistorya nasayangan kaayo sa akong desisyon nga undangon na nako ang pagpangutang sa ila, labi na gayod nga napulog-duha na ka tuig ako ilang kliyente, ug wala masukad nga mipalta akog bayad sa bangko sulod nianang dugay nga panahon. Sa ato pa, nakamugna na kog trust and confidence sa bangko ug boot nila nga magpadayon ako bilang usa ka valued client nila. Apan ako silang giingnan nga tingali, iksakto na man pod ang beinte anyos nga pagpangutang sa among panginahanglan. Dili man ako dato apan sa akong pangagpas, dili na sad ko boot nga mabug-atan sa pag-apas-apas sa pagbayad sa bangko matag bulan, labi na gayod kay menos na sad ang akong panodlanan ug gadepende lang sa akong pension kaming magtiayon. Sa kadugayan, nakasabot ra gayod ang bank officer ug gitugtan ako sa pag-retiro sa akong credit card sa ilang banko. Mao kini ang akong gamay nga ejemplong ikadugang sa atong gihisgotang integridad.
A Tightrope between Compromise and Integrity. Daghan ang moabiabi nato kun kita nagpakitag integridad sa atong mga binuhatan. Kinahanglan kitang mobalanse sa atong mga kasinatian samtang kita anaa sa kalisdanan man, o, sa kahayahay. Ayaw gayod pag compromise, o pagpa-uyon-uyon arong lamang nga madali. Malisod tuod ang paglatay sa pise sa integridad, apan kinahanglan gayod. Giingon nga mas sayon pa kuno sa pagtindog samtang adunay bagyo, ulan ug pangidlat; kay sa paglatay nianing hataas ug manipis nga pise sa integridad. Pagkinahanlan ug hinay-hinay nga pagkalang, usahay mohunong ug magpahulay, ug dayon molakaw na pod paabante – sa kasayoran nga anaa ang Ginoo kanunay nga maoy mokapot nato aron dili kita mahulog. Atong hinumdoman nga mas masayon mahulog samtang galakaw kita sa pise nga mahayahay, kaysa sa pise sa kalisod. Ang pagkahayahay nga pise nipes og danlog. Ang pise sa kalisod lapad ug baga. Tun-an nato paglatay nianing mga piseha kauban ang atong Dios Makagagahom ug Magbalantay.

– Biblical Perspectives is a socio-biblical commentary that deals with the important issues of today, as viewed by the lens of the Bible. Started some 8 yrs ago, in 2007, by Engr-Pastor Ildefonso ‘Nene’ Rubrico, MBA, as his ministry to spread God’s Word in the context of relevant social issues.